Managementrapportage voorbeeld: opzet, KPI's en automatisch uit je administratie
Manoj Tutika · Gepubliceerd 16 november 2026 · Laatst gecontroleerd 16 november 2026
Werk je hier zelf aan? Praat met Mark, onze medeoprichter. We lossen het graag samen met je op.
Wat is een managementrapportage?
Een managementrapportage is het maandelijkse overzicht waarmee de directie stuurt. Het is geen kleine jaarrekening. Het doel is dat iemand in tien minuten weet hoe het bedrijf ervoor staat, waar het afwijkt van plan en wat er moet gebeuren.
Daaruit volgen twee eisen. De rapportage is kort, en elke grafiek of tabel beantwoordt een vraag die de directie echt stelt. Een rapportage van twintig pagina's die niemand leest, is slechter dan twee pagina's die op de tweede werkdag in de mailbox staan.
Welke opzet werkt in de praktijk?
Deze indeling werkt voor de meeste bedrijven tussen € 5 mln. en € 100 mln. omzet. Je past de KPI's aan je bedrijfsmodel aan, de rest blijft gelijk.
- Samenvatting in vijf regels. Omzet, brutomarge, resultaat, kaspositie en de belangrijkste afwijking, elk met één zin. Wie alleen dit leest, weet genoeg.
- Winst-en-verliesrekening. Maand en jaar tot nu toe, telkens tegen budget en vorig jaar, met absolute en procentuele afwijking.
- Balans en liquiditeit. Banksaldo, kredietruimte, werkkapitaal en de verwachte kaspositie voor de komende dertien weken.
- Debiteuren en crediteuren. Ouderdomsanalyse, DSO en DPO, en de vijf grootste openstaande posten met een actie erbij.
- KPI's. Drie tot vijf cijfers met een vaste definitie en een trend over twaalf maanden.
- Toelichting op afwijkingen. Alleen afwijkingen boven een drempel die je vooraf vastlegt, bijvoorbeeld 10% en € 10.000.
- Vooruitblik. Wat verwacht je de komende maand, en welke beslissing vraag je van de directie.
Hoe ziet een managementrapportage voorbeeld eruit?
Neem een technische groothandel met € 18 mln. omzet per jaar. Over oktober 2026 ziet de kern van de rapportage er zo uit.
| Regel | Oktober | Budget | Verschil | Vorig jaar |
|---|---|---|---|---|
| Omzet | € 1.540.000 | € 1.480.000 | € +60.000 | € 1.390.000 |
| Brutomarge | € 431.200 (28,0%) | € 429.200 (29,0%) | € +2.000 | € 403.100 (29,0%) |
| Personeelskosten | € 214.000 | € 205.000 | € -9.000 | € 192.000 |
| Overige bedrijfskosten | € 96.500 | € 98.000 | € +1.500 | € 91.200 |
| EBITDA | € 120.700 | € 126.200 | € -5.500 | € 119.900 |
| DSO | 47 dagen | 40 dagen | 7 dagen slechter | 43 dagen |
| Banksaldo eind van de maand | € 612.000 | € 700.000 | € -88.000 | € 540.000 |
De toelichting hoort daar direct onder, in gewone zinnen. De omzet ligt € 60.000 boven budget door een project bij één klant. De marge daalt een punt, omdat dat project met korting is verkocht. De personeelskosten liggen € 9.000 hoger door twee uitzendkrachten in het magazijn. Het banksaldo blijft € 88.000 achter, vooral omdat de DSO van 40 naar 47 dagen is opgelopen. Drie klanten betalen samen € 74.000 later dan afgesproken.
Zie wat hier gebeurt. De cijfers in de tabel zijn het makkelijke deel. De waarde zit in de verbinding tussen marge, project, DSO en kas. Die verbinding maakt een controller nu met de hand, elke maand opnieuw.
Welke KPI's kies je?
Een KPI is alleen nuttig als de definitie vastligt en het cijfer elke maand op dezelfde manier uit de boekhouding komt. Bekende keuzes per type bedrijf:
- Groothandel en productie. Brutomarge, voorraaddagen, DSO, personeelskosten als percentage van de omzet.
- Dienstverlening. Declarabiliteit, omzet per fte, onderhanden werk, DSO.
- SaaS en abonnementen. MRR, netto omzetbehoud, brutomarge, runway in maanden.
- E-commerce. Brutomarge na verzend- en betaalkosten, retourpercentage, voorraaddagen, marketingkosten als percentage van de omzet.
Hoe je de DSO berekent en wat een goede waarde is, lees je bij DSO. Voor werkkapitaal staat de formule bij werkkapitaal.
Waarom kost de rapportage zoveel tijd?
De tijd zit zelden in de rapportage zelf. Hij zit in alles wat ervoor moet gebeuren.
- De afsluiting loopt uit. Zolang bank, inkoop en overlopende posten niet rond zijn, kloppen de cijfers niet. Elke dag uitloop schuift de rapportage een dag op. In maandafsluiting versnellen staat hoe je dat terugbrengt.
- Excel als tussenstation. Export uit het pakket, plakken in een model, formules nalopen. Bij elke wijziging in het rekeningschema breekt er iets.
- De toelichting. Het zoeken naar de oorzaak van een afwijking kost het meeste tijd: welke klant, welke boeking, welke factuur.
- Meerdere administraties. Een groep met vier werkmaatschappijen doet het vier keer en telt daarna op, met intercompany ertussen.
Wat kun je in Exact Online zelf?
Exact Online heeft standaardrapportages voor balans en winst-en-verliesrekening en een financiële cockpit in elk pakket. Volgens de prijspagina van Exact (gecontroleerd 16 november 2026) komen kostenplaatsen en kostendragers vanaf het Plus-pakket en geavanceerde budgetten vanaf het Professional-pakket. Daarmee haal je de cijfers per afdeling en tegen budget uit het pakket.
Wat de standaardrapportages niet doen, is de rapportage schrijven. De vergelijking met vorig jaar in jouw indeling, de drempel voor toelichting, de zin die uitlegt waarom de DSO is opgelopen en welke klanten erachter zitten: dat blijft werk voor de controller. Veel teams houden daarom een Excel-model naast Exact. Waarom dat op den duur knelt, staat in Thred of Excel.
Wat doen de agents van Thred met de managementrapportage?
Bij Thred maakt The Analyst de managementrapportage. The Analyst volgt resultaten en afwijkingen in je boekhouding, op de indeling en de KPI-definities die jij vastlegt. Zodra de afsluiting rond is, haalt hij de cijfers op uit Exact Online, zet ze naast budget en vorig jaar en schrijft de toelichting bij elke afwijking boven jouw drempel. Die toelichting gaat tot op de boeking: welke klant, welke factuur, welke kostenpost.
The Analyst werkt niet alleen. The Bookkeeper houdt de boekhouding bij, zodat de cijfers kloppen voordat de rapportage begint. The Collector levert de stand van de debiteuren en de afspraken met klanten die te laat zijn. The Treasurer levert de kasprognose voor dertien weken. The CFO vat het samen voor de directie, met de beslissingen die op tafel liggen.
Jij houdt de regie. Je bepaalt de indeling en de drempels, je leest de toelichting en past aan waar je meer weet dan de cijfers. Elk getal is herleidbaar tot de boekingen in Exact Online. Het verschil zit in de timing: de rapportage staat klaar op de dag dat de periode dicht is, niet een week later.
De basis eronder telt. In de boekhouding die Thred zelf voert, is 99,5% van 36.963 werkeenheden in productie (boekingen, afletterkoppelingen, btw-bepalingen en meer) zonder correctie door een mens verwerkt, gemeten op 19 september 2026. Een rapportage op zo'n boekhouding hoeft niet eerst gerepareerd te worden.
Veelgestelde vragen
Wat staat er in een managementrapportage?
De kern is een winst-en-verliesrekening tegen budget en vorig jaar, een korte balans met liquiditeit en werkkapitaal, een handvol KPI's zoals brutomarge en DSO, en een toelichting op de afwijkingen. Voeg alleen toe wat de directie gebruikt om een beslissing te nemen.
Hoe vaak maak je een managementrapportage?
Meestal per maand, kort na de maandafsluiting. Bedrijven met krappe liquiditeit kijken daarnaast wekelijks naar cash en debiteuren. Een kwartaalrapportage met meer analyse past bij een raad van commissarissen of een bank.
Kan ik een managementrapportage maken in Exact Online?
Ja. Exact Online heeft standaardrapportages voor balans en winst-en-verliesrekening, een financiële cockpit en, afhankelijk van je pakket, kostenplaatsen en budgetten. De toelichting en de vergelijking met budget en vorig jaar maak je meestal nog in Excel of laat je door een agent schrijven.
Wat is het verschil tussen een managementrapportage en een jaarrekening?
De jaarrekening is wettelijk, volgt vaste verslaggevingsregels en kijkt terug. Een managementrapportage is intern, volgt de vragen van de directie en kijkt vooruit. Je kiest zelf de indeling, de KPI's en het detailniveau.
Welke KPI's horen in een managementrapportage?
Kies er drie tot vijf die bij je bedrijfsmodel passen. Voor een groothandel bijvoorbeeld brutomarge, DSO, voorraaddagen en personeelskosten als percentage van de omzet. Voor een SaaS-bedrijf eerder MRR, churn, brutomarge en runway.
Hoe automatiseer je de managementrapportage?
Zorg eerst dat de maandafsluiting op tijd en volledig is, want een rapportage is zo goed als de boekingen eronder. Leg daarna de indeling, de KPI-definities en de drempels voor toelichting vast. Een agent haalt dan elke maand de cijfers op, vergelijkt ze en schrijft de toelichting voor jouw controle.
Bronnen
- Exact, features en prijzen Exact Online Boekhouden (gecontroleerd 16 november 2026)
- Thred Layer, AI-agents op je bestaande boekhoudpakket
- Thred, methode achter het cijfer van 99,5% (gemeten op 19 september 2026)
Lees verder
- Begroting vs realisatie: zo maak je elke maand een afwijkingenanalyse, met uitgewerkt voorbeeld
- Maandafsluiting versnellen: proces, werkzaamheden en wat agents doen
- EBITDA
- Kostprijs van de omzet berekenen: formule, voorbeelden voor handel, productie en SaaS, en boeken
- Maandafsluiting in Excel of met agents: wat Thred overneemt van je spreadsheet
- Exact Online Power BI koppeling: connector, API of app, en wat een dashboard niet doet
Waar Thred helpt
Finance-agents boven op je bestaande boekhoudpakket. Jij bepaalt de regels, keurt het werk goed en pakt de uitzonderingen op. Geen migratie.
