Consolidatiestaat voorbeeld: holding en twee werkmaatschappijen, met eliminaties en minderheidsbelang
Manoj Tutika · Gepubliceerd 16 november 2026 · Laatst gecontroleerd 16 november 2026
Werk je hier zelf aan? Praat met Mark, onze medeoprichter. We lossen het graag samen met je op.
Wat is een consolidatiestaat?
Een consolidatiestaat is het werkblad waarop je de cijfers van een groep samenvoegt. Elke groepsmaatschappij krijgt een kolom. Daarnaast staat een kolom voor de eliminaties en een kolom voor de groep. Zo zie je per post waar het bedrag vandaan komt en wat je eruit hebt gehaald.
Optellen alleen is niet genoeg. Een managementfee is omzet in de holding en kosten in de werkmaatschappij. Een lening van de holding staat bij de een als vordering en bij de ander als schuld. Wie die posten laat staan, rapporteert een groepsomzet en een balans die te hoog zijn. De eliminatiekolom haalt alles weg wat binnen de groep blijft, zodat alleen overblijft wat de groep met de buitenwereld doet.
Hieronder werken we een volledige staat uit voor een fictieve groep. Hoe je de administraties in Exact Online daarvoor inricht, lees je in consolidatie in Exact Online.
Hoe ziet de groep in het voorbeeld eruit?
- Holding Maas B.V. heeft geen eigen omzet buiten de groep. Ze rekent € 15.000 managementfee per maand aan Maas Techniek en heeft € 200.000 uitgeleend aan Maas Techniek tegen 5% rente.
- Maas Techniek B.V. is voor 100% van de holding. Ze verkoopt aan klanten en levert voor € 96.000 aan Maas Service.
- Maas Service B.V. is voor 80% van de holding. De overige 20% is van een medeoprichter. Ze verkocht alle goederen die ze van Maas Techniek kocht nog in 2026 door, dus er zit geen intercompany winst in de voorraad.
De holding heeft beide dochters zelf opgericht en waardeert de deelnemingen tegen het gestorte kapitaal. Maas Techniek heeft € 100.000 aandelenkapitaal, Maas Service € 50.000, waarvan de holding € 40.000 stortte.
Hoe ziet de geconsolideerde winst-en-verliesrekening eruit?
| Post | Holding | Techniek | Service | Eliminatie | Groep |
|---|---|---|---|---|---|
| Omzet buiten de groep | € 0 | € 1.800.000 | € 600.000 | € 0 | € 2.400.000 |
| Omzet binnen de groep | € 180.000 | € 96.000 | € 0 | € -276.000 | € 0 |
| Kostprijs van de omzet | € 0 | € -1.100.000 | € -346.000 | € +96.000 | € -1.350.000 |
| Managementfee holding | € 0 | € -180.000 | € 0 | € +180.000 | € 0 |
| Overige bedrijfskosten | € -150.000 | € -400.000 | € -154.000 | € 0 | € -704.000 |
| Rentebaten groep | € 10.000 | € 0 | € 0 | € -10.000 | € 0 |
| Rentelasten groep | € 0 | € -10.000 | € 0 | € +10.000 | € 0 |
| Resultaat | € 40.000 | € 206.000 | € 100.000 | € 0 | € 346.000 |
| Aandeel derden in het resultaat | € -20.000 | ||||
| Resultaat toe te rekenen aan de groep | € 326.000 |
Drie dingen vallen op. De omzet daalt van € 2.676.000 opgeteld naar € 2.400.000, wat de groep werkelijk aan klanten verkocht. Het resultaat verandert niet door de eliminaties, want elke onderlinge opbrengst valt weg tegen dezelfde onderlinge kosten. En de eliminatiekolom telt op tot nul.
Het aandeel derden is 20% van het resultaat van Maas Service, dus € 20.000. Bij integrale consolidatie neem je de omzet en kosten van Maas Service volledig op, ook al heeft de holding maar 80%. Het deel van de winst dat aan de medeoprichter toekomt, zet je daarna apart.
Hoe ziet de geconsolideerde balans eruit?
| Post | Holding | Techniek | Service | Eliminatie | Groep |
|---|---|---|---|---|---|
| Vaste activa | € 0 | € 350.000 | € 60.000 | € 0 | € 410.000 |
| Deelnemingen | € 140.000 | € 0 | € 0 | € -140.000 | € 0 |
| Lening aan groepsmaatschappij | € 200.000 | € 0 | € 0 | € -200.000 | € 0 |
| Vorderingen op groepsmaatschappijen | € 18.150 | € 12.000 | € 0 | € -30.150 | € 0 |
| Debiteuren | € 0 | € 240.000 | € 90.000 | € 0 | € 330.000 |
| Liquide middelen | € 60.000 | € 110.000 | € 30.000 | € 0 | € 200.000 |
| Totaal activa | € 418.150 | € 712.000 | € 180.000 | € -370.150 | € 940.000 |
| Eigen vermogen | € 390.000 | € 350.000 | € 120.000 | € -164.000 | € 696.000 |
| Aandeel derden in het groepsvermogen | € 0 | € 0 | € 0 | € +24.000 | € 24.000 |
| Lening van groepsmaatschappij | € 0 | € 200.000 | € 0 | € -200.000 | € 0 |
| Schulden aan groepsmaatschappijen | € 0 | € 18.150 | € 12.000 | € -30.150 | € 0 |
| Crediteuren en overige schulden | € 28.150 | € 143.850 | € 48.000 | € 0 | € 220.000 |
| Totaal passiva | € 418.150 | € 712.000 | € 180.000 | € -370.150 | € 940.000 |
De eliminatie van € 164.000 op het eigen vermogen bestaat uit twee delen. De deelnemingen van € 140.000 vallen weg tegen het aandelenkapitaal dat de holding in de dochters stortte. En 20% van het eigen vermogen van Maas Service, € 24.000, schuif je naar het aandeel derden. Het groepsvermogen van € 696.000 is het eigen vermogen van de holding plus de winsten die de dochters sinds oprichting maakten, voor zover ze aan de holding toekomen.
Hoe stel je een consolidatiestaat op, stap voor stap?
- Zet alle entiteiten op één groepsrekeningschema. Werkt een administratie met eigen rekeningen, leg dan een vaste vertaaltabel vast.
- Sluit de periode per entiteit af en draai per entiteit een proefbalans op dezelfde datum.
- Sluit de intercompany posten aan. Vordering bij de een is gelijk aan schuld bij de ander, onderlinge omzet bij de een is gelijk aan onderlinge kosten bij de ander. Verklaar elk verschil voordat je verdergaat.
- Elimineer onderlinge omzet en kosten, inclusief managementfees, leveringen en rente.
- Elimineer onderlinge vorderingen, schulden en leningen.
- Elimineer de deelneming tegen het eigen vermogen van de dochter op het moment van verkrijging. Een verschil daartussen is goodwill of een negatieve goodwill, die je apart verwerkt.
- Bereken het aandeel derden in het eigen vermogen en het resultaat van elke dochter die niet voor 100% van de groep is.
- Elimineer ongerealiseerde winst. Ligt er eind van het jaar nog voorraad bij Maas Service die van Maas Techniek komt, dan haal je de winstmarge van Maas Techniek op die voorraad uit het groepsresultaat.
- Tel op en controleer. Totaal activa is totaal passiva, en elke eliminatie telt op tot nul.
Welke regels gelden voor de geconsolideerde jaarrekening?
Afdeling 13 van titel 9 Boek 2 BW regelt de geconsolideerde jaarrekening. Een rechtspersoon aan het hoofd van een groep neemt de financiële gegevens van zichzelf en haar dochters daarin op als één geheel (artikelen 2:405 en 2:406 BW). Een kleine groep die na consolidatie onder de grenzen van artikel 2:396 BW blijft, mag consolidatie achterwege laten (artikel 2:407 lid 2 BW). Artikel 2:411 lid 2 BW vraagt dat je vermeldt welk deel van het groepsvermogen en het resultaat aan derden toekomt. De Richtlijnen voor de jaarverslaggeving (RJ 217) noemen integrale consolidatie in het algemeen het meest geschikt. Proportioneel consolideren mag in beperkte gevallen, zoals bij een samenwerking met andere aandeelhouders (artikel 2:409 BW).
Ook als consolidatie wettelijk niet verplicht is, maakt een groep met meerdere bv's er vaak elke maand een voor de managementrapportage. De directie stuurt op het groepscijfer, en de bank vaak ook.
Waar gaat het mis bij een consolidatiestaat?
- Intercompany die niet aansluit. De holding boekte de fee van december, Maas Techniek nog niet. De eliminatie is dan aan één kant groter dan aan de andere, en de staat sluit niet. Lees hoe je beide kanten gelijk houdt bij intercompany doorbelasten en een lening boeken.
- Eliminaties die elke maand opnieuw worden bedacht. Leg per type eliminatie vast welke rekeningen tegen elkaar wegvallen. Dan maak je de staat elke maand op dezelfde manier.
- Een rekeningschema dat uit elkaar loopt. Nieuwe grootboekrekeningen in één administratie die niet in de vertaaltabel staan, vallen buiten de staat.
- Tussenwinst in de voorraad vergeten. Dat verschil is klein per maand, maar telt op in het jaarcijfer.
Wat doen de agents van Thred met je consolidatiestaat?
Thred is een team van AI-agents dat het dagelijkse werk van financeteams en accountantskantoren overneemt, in het boekhoudpakket dat je al gebruikt, binnen de regels die jij stelt. In Exact Online werken de agents in al je administraties tegelijk, vanuit één chat.
The Bookkeeper houdt je boekhouding bij en boekt intercompany posten aan beide kanten in dezelfde periode. De Bookkeeping Quality-agent scant elke administratie op intercompany posten die niet aansluiten, en de afsluit-agent sluit de periode per administratie af met dezelfde checklist en bewijs per stap. The Analyst volgt resultaten en afwijkingen, leest de proefbalansen van de groep, past de eliminaties toe die je eenmaal hebt vastgelegd en legt uit waar het groepscijfer afwijkt van vorige maand of budget. The Accountant doet je aangiften en optimaliseert fiscaal, per bv. The CFO is je finance lead, als je er geen hebt, en bespreekt het groepscijfer met je. Elke boeking die een agent voorstelt, verschijnt als goedkeuringskaart tot je een regel instelt dat dit soort boeking zonder vragen mag.
Veelgestelde vragen
Hoe ziet een consolidatiestaat eruit?
Een tabel met per regel een balans- of resultaatpost en per kolom een groepsmaatschappij. Daarnaast staan een kolom met eliminaties en een kolom met het geconsolideerde cijfer. Elke eliminatie telt op tot nul over debet en credit, zodat de staat altijd sluit.
Hoe maak je een consolidatiestaat in Excel?
Zet per entiteit de proefbalans op een eigen tabblad, op één groepsrekeningschema. Op het consolidatieblad haal je de saldi op per regel, zet je de eliminaties in een eigen kolom met een korte omschrijving per post en tel je op. Controleer dat activa en passiva aan elkaar gelijk zijn.
Wat elimineer je bij consolidatie?
Onderlinge omzet en kosten, zoals managementfees en leveringen binnen de groep. Onderlinge vorderingen en schulden, zoals rekeningen-courant en leningen. Rente en dividend binnen de groep. En de deelneming in de moeder tegen het eigen vermogen van de dochter bij verkrijging.
Hoe verwerk je een minderheidsbelang in de consolidatie?
Bij integrale consolidatie neem je alle activa, passiva, opbrengsten en kosten van de dochter volledig op. Het deel van het eigen vermogen en het resultaat dat aan andere aandeelhouders toekomt, zet je apart als aandeel derden in het groepsvermogen en in het resultaat.
Is een consolidatiestaat verplicht?
Een rechtspersoon aan het hoofd van een groep stelt in beginsel een geconsolideerde jaarrekening op. Een kleine groep die bij consolidatie onder de grenzen van artikel 2:396 BW blijft, mag consolidatie achterwege laten. Voor de managementrapportage maken veel groepen toch elke maand een consolidatiestaat.
Wat is het verschil tussen een consolidatiestaat en een geconsolideerde jaarrekening?
De consolidatiestaat is het werkblad waarop je de cijfers samenvoegt en elimineert. De geconsolideerde jaarrekening is het resultaat ervan, met de groepsbalans, de groepswinst-en-verliesrekening en de toelichting.
Bronnen
- Lawyrup, Geconsolideerde jaarrekening (Afd. 13, Titel 9, Boek 2 BW), artikelen 405 tot 414
- Accountant.nl, Integrale versus proportionele consolidatie (aandeel derden, art. 2:409 en 2:411 BW, RJ 217)
- Accountant.nl, 403 in een kleine groep (consolidatievrijstelling art. 2:407 lid 2 BW)
