Wettelijke rente berekenen: formule, rente op rente en een voorbeeld met twee percentages
Manoj Tutika · Gepubliceerd 17 november 2026 · Laatst gecontroleerd 17 november 2026
Werk je hier zelf aan? Praat met Mark, onze medeoprichter. We lossen het graag samen met je op.
Hoe bereken je wettelijke rente?
De wettelijke rente is enkelvoudige rente per dag, met één uitzondering na een jaar. De formule is eenvoudig.
Rente = hoofdsom × rentepercentage × aantal dagen / 365
Twee dingen maken het rekenwerk lastiger dan die ene regel. Het percentage verandert elk half jaar, op 1 januari en 1 juli, dus een vordering die lang openstaat valt vaak in meerdere periodes. En na een jaar wordt de rente van dat jaar bij de hoofdsom opgeteld, zodat je daarna rente over rente rekent. Dat staat voor beide soorten wettelijke rente in de wet, in artikel 6:119 en 6:119a BW. In dit artikel rekenen we met 365 dagen per jaar.
Welke wettelijke rente geldt: handelsrente of gewone rente?
Er zijn twee percentages. De wettelijke handelsrente geldt bij overeenkomsten tussen bedrijven en tussen een bedrijf en de overheid. De wettelijke rente voor niet-handelstransacties geldt bij consumenten. Verkoop je aan een particulier, dan reken je dus het lagere percentage.
| Periode | Wettelijke handelsrente (B2B) | Wettelijke rente (consumenten) |
|---|---|---|
| 1 juli 2025 tot en met 31 december 2025 | 10,15% | 6% |
| 1 januari 2026 tot en met 30 juni 2026 | 10,15% | 4% |
| Vanaf 1 juli 2026 | 10,4% | 4% |
De handelsrente is de herfinancieringsrente van de Europese Centrale Bank plus 8 procentpunt. De rente voor consumenten is de herfinancieringsrente plus 2,25 procentpunt, afgerond op hele procenten, en mag per keer niet meer dan 2 procentpunt veranderen. Daardoor bewegen de twee niet altijd tegelijk. Controleer het percentage voor elke periode op de pagina van de rijksoverheid, en zie ook het begrip wettelijke handelsrente.
Vanaf welke dag loopt de rente?
- Zakelijke klant met een afgesproken termijn. Vanaf de dag na de vervaldatum, tot en met de dag waarop de klant betaalt. Een aanmaning is niet nodig.
- Zakelijke klant zonder afgesproken termijn. Vanaf 30 dagen na de dag nadat de klant de factuur heeft ontvangen. Is die datum niet vast te stellen, of kwam de factuur eerder dan de levering, dan tel je vanaf de ontvangst van de prestatie.
- Consument. Vanaf het moment dat de klant in verzuim is. Bij een factuur met een vaste vervaldatum is dat meestal de dag erna; is er geen vaste termijn, dan pas na een ingebrekestelling.
Uitgewerkt voorbeeld: een zakelijke factuur over een tariefwissel heen
Je factureert een zakelijke klant € 12.100,00 inclusief btw, met vervaldatum 30 april 2026. De klant betaalt op 29 september 2026. De rente loopt van 1 mei tot en met 29 september, 152 dagen. Op 1 juli verandert het percentage, dus je rekent twee periodes.
| Periode | Dagen | Percentage | Berekening | Rente |
|---|---|---|---|---|
| 1 mei tot en met 30 juni 2026 | 61 | 10,15% | € 12.100,00 × 10,15% × 61 / 365 | € 205,25 |
| 1 juli tot en met 29 september 2026 | 91 | 10,4% | € 12.100,00 × 10,4% × 91 / 365 | € 313,74 |
| Totaal | 152 | € 518,99 |
Daarbovenop komt een incassovergoeding van minimaal € 40, die bij een zakelijke klant zonder aanmaning verschuldigd is. Hoe je die rente en kosten in een aanmaning noemt, staat in betalingsherinnering en aanmaning: voorbeeldteksten.
Een veelgemaakte fout is de hele periode tegen het percentage van vandaag rekenen. Hier zou dat € 524,05 opleveren, € 5,06 te veel. Bij één factuur is dat klein. Over een portefeuille van tientallen achterstallige facturen klopt je vordering dan niet meer, en een klant die narekent, heeft een argument.
Hoe werkt rente op rente?
Staat een vordering langer dan een jaar open, dan tel je na elk jaar de rente van dat jaar bij de hoofdsom op. Het jaar telt vanaf de dag waarop de rente begon te lopen, niet vanaf 1 januari.
Stel dat de factuur van € 12.100,00 uit het voorbeeld helemaal niet betaald wordt. Het eerste jaar loopt van 1 mei 2026 tot en met 30 april 2027. Is daarover in totaal € 1.250,00 rente ontstaan, dan reken je vanaf 1 mei 2027 rente over € 13.350,00. Het bedrag van € 1.250,00 is een rekenvoorbeeld; het werkelijke bedrag hangt af van het percentage dat vanaf 1 januari 2027 geldt.
Voorbeeld bij een consument
Een particuliere klant betaalt een factuur van € 850,00 met vervaldatum 15 januari 2026 pas op 15 april 2026. De rente loopt van 16 januari tot en met 15 april, 90 dagen, tegen 4%.
Rente = € 850,00 × 4% × 90 / 365 = € 8,38.
Incassokosten mag je bij een consument pas rekenen na een kosteloze aanmaning met veertien dagen betaaltermijn, de 14-dagenbrief. Volgens de wettelijke staffel is dat hier 15% van € 850,00, dus € 127,50.
Hoe reken je het uit in Excel?
Zet per factuur de hoofdsom in kolom A, de begindatum van de rente in B en de einddatum in C. Splits de periode op 1 januari en 1 juli in aparte regels, met het percentage van die periode in kolom D. De rente per regel is dan =A2*D2*(C2-B2+1)/365. De +1 zorgt dat je zowel de eerste als de laatste dag meetelt, want de rente loopt tot en met de dag van betaling.
Houd de percentages in een aparte tabel bij en zoek ze op per periode, zodat je bij een nieuw percentage niet elke formule hoeft aan te passen.
Hoe breng je de rente in rekening?
- Controleer of de klant een bedrijf of een consument is, en of je voorwaarden een eigen rentepercentage noemen. Een bedongen rente die hoger is dan de wettelijke, loopt na het verzuim gewoon door.
- Bepaal de dag waarop de rente begint te lopen.
- Splits de periode op elke tariefwissel en reken per periode.
- Tel na elk volledig jaar de rente bij de hoofdsom op.
- Zet de berekening op een aparte factuur of in de aanmaning, met het oorspronkelijke factuurnummer, de periodes, de percentages en de bedragen.
- Leg vast wat je hebt gevorderd, ontvangen of kwijtgescholden, zodat je debiteurenadministratie klopt.
Veel bedrijven sturen de rentefactuur uiteindelijk nooit, maar noemen het bedrag in de laatste aanmaning. Dat alleen zet de betaling vaak hoger op de stapel. Maak er wel een vaste regel van, zodat grote klanten niet per ongeluk anders worden behandeld dan kleine.
Wat doen de agents van Thred met wettelijke rente?
Thred is een team van AI-agents dat het terugkerende financewerk overneemt, in het boekhoudpakket dat je al gebruikt, zoals Exact Online of Moneybird. The Collector beheert je debiteuren. Hij kent per factuur de vervaldatum en het type klant, rekent de rente uit met het percentage per periode en neemt rente en kosten op in de opvolging waar jouw regels dat zeggen, bijvoorbeeld alleen bij facturen die meer dan 30 dagen te laat zijn. The Bookkeeper letter de betalingen af, zodat de rente stopt op de dag dat het geld echt binnenkwam. Lees ook debiteurenbeheer automatiseren.
Veelgestelde vragen
Hoe bereken je de wettelijke rente?
Vermenigvuldig de hoofdsom met het rentepercentage en het aantal dagen, en deel door 365. Wisselt het percentage tijdens de periode, dan reken je elke periode apart. Na een jaar tel je de rente bij de hoofdsom op.
Wat is de wettelijke rente in 2026?
Voor handelstransacties 10,15% van 1 januari tot en met 30 juni 2026 en 10,4% vanaf 1 juli 2026. Voor consumenten 4% sinds 1 januari 2026. De percentages kunnen op 1 januari en 1 juli veranderen.
Wat is het verschil tussen wettelijke rente en wettelijke handelsrente?
De wettelijke handelsrente geldt bij overeenkomsten tussen bedrijven en met de overheid. De gewone wettelijke rente geldt bij consumenten en is lager. In 2026 is het verschil 6,15 tot 6,4 procentpunt.
Wanneer gaat de wettelijke handelsrente lopen?
Vanaf de dag na de afgesproken vervaldatum, zonder dat je hoeft aan te manen. Is er geen termijn afgesproken, dan vanaf 30 dagen na de dag nadat de klant de factuur heeft ontvangen.
Reken je wettelijke rente over het bedrag inclusief of exclusief btw?
Over de openstaande hoofdsom, en dat is het bedrag dat de klant je verschuldigd is volgens de factuur. Bij een factuur met btw is dat het bedrag inclusief btw.
Wat is rente op rente bij de wettelijke rente?
Na elk jaar wordt de rente van dat jaar bij de hoofdsom opgeteld. In het tweede jaar reken je dus rente over de oorspronkelijke vordering plus de rente van het eerste jaar.
Bronnen
- Rijksoverheid, Hoogte wettelijke rente
- KCBR, Informatieblad wettelijke rente (januari 2026)
- Burgerlijk Wetboek Boek 6, artikel 119
- Burgerlijk Wetboek Boek 6, artikel 119a
- Burgerlijk Wetboek Boek 6, artikel 96
- Besluit vergoeding voor buitengerechtelijke incassokosten
- Staatsblad 2012, 142 (implementatie richtlijn betalingsachterstand)
Lees verder
- Wettelijke handelsrente
- Veertiendagenbrief
- Betalingsherinnering en aanmaning: voorbeeldteksten voor zakelijke klanten en consumenten, met 14-dagenbrief
- Debiteurenbeheer automatiseren: herinneren, opvolgen en afspraken bewaken
- Debiteurenadministratie
Waar Thred helpt
Finance-agents boven op je bestaande boekhoudpakket. Jij bepaalt de regels, keurt het werk goed en pakt de uitzonderingen op. Geen migratie.
