Valuta herwaarderen in Exact Online: koersverschillen boeken per maand en jaar
Manoj Tutika · Gepubliceerd 16 november 2026 · Laatst gecontroleerd 16 november 2026
Werk je hier zelf aan? Praat met Mark, onze medeoprichter. We lossen het graag samen met je op.
Wat betekent valuta herwaarderen in Exact Online?
Heb je facturen of bankrekeningen in dollars, ponden of een andere vreemde valuta, dan verandert hun waarde in euro's met de koers. Herwaarderen betekent dat je de openstaande saldi aan het eind van een maand of jaar omrekent tegen de koers van die dag, en het verschil als koersresultaat boekt. Exact Online kan saldi in vreemde valuta herwaarderen voor debiteuren, crediteuren en bankrekeningen.
Zonder herwaardering staat een dollarfactuur van november op 31 december nog tegen de novemberkoers op je balans. Je balans en je resultaat kloppen dan niet, en het verschil komt pas boven als de klant betaalt.
Wat is het verschil tussen gerealiseerd en ongerealiseerd?
| Soort | Wanneer ontstaat het | Hoe boek je het in Exact Online |
|---|---|---|
| Gerealiseerd | Bij betaling, als de koers op de betaaldag anders is dan op de factuurdatum | Bij het afletteren in het bankboek kies je bij Verschil de optie Koersverschil |
| Ongerealiseerd | Op de balansdatum, voor posten die nog openstaan | Met een herwaardering via Financieel > Analyse en resultaten > Valuta > Herwaardering |
Beide komen op de grootboekrekening die in de administratie-instellingen bij Koersverschil gekoppeld is. Wat een koersverschil precies is en hoe het in één boeking werkt, staat bij het begrip koersverschil.
Hoe stel je valuta in Exact Online in?
- Maak per valuta een wisselkoers aan via Financieel > Analyse en resultaten > Valuta > Wisselkoersen en klik op Nieuw. Kies de valuta en vul de koers in de Angelsaksische notatie in, dus 1 EUR = 1,16 USD. Daarvoor heb je het recht Wisselkoersen beheren nodig.
- Werk de koers bij als die verandert. Klik in hetzelfde overzicht op de valuta, kies Bewerken en pas de koers aan.
- Zet vreemde valuta aan in je dagboeken. Ga naar Administratienaam > Stamgegevens > Financieel > Dagboeken, open het verkoop- of inkoopboek en vink in de sectie Valuta het vakje Variabele: Valuta aan. Je kunt ook een apart dagboek per valuta maken.
- Geef klanten en leveranciers hun valuta. Op de relatiepagina kies je onder Bewerken, in de sectie Verkoop, de valuta van de klant.
- Maak een bankboek per valutarekening. Heb je een dollarrekening met hetzelfde rekeningnummer als je eurorekening, importeer de afschriften dan in het bankboek met de juiste valuta.
- Laat de koers zien bij het boeken. Op de boekingspagina klik je op het tandwiel, kies je Aanpassen en vink je Wisselkoers aan.
Hoe bereid je een herwaardering voor?
Exact noemt een paar voorwaarden. Er moet minstens één valuta zijn zonder vaste koers met de euro, en er moeten op de herwaarderingsdatum boekingen in die valuta zijn met een gemiddelde koers die afwijkt van de koers van de herwaardering. Daarnaast drie controles.
- Verwerk alle boekingen tot en met de herwaarderingsdatum.
- Controleer dat de rekening voor koersverschillen van het type Winst & Verlies is. Ga naar Administratienaam > Instellingen > Financieel > Grootboekrekeningen: Koppelingen, klik bij Koersverschil op de gekoppelde rekening en kijk of het veld Balans / Winst & Verlies op Winst & Verlies staat.
- Zet op de grootboekrekeningen die je wilt herwaarderen, zoals de dollarbank, in de sectie Specifiek de optie Herwaarderen: Valuta aan. Dat doe je via Administratienaam > Stamgegevens > Financieel > Grootboekrekeningen.
Leg de koers van de balansdatum vast voordat je begint. Neem een vaste bron, zoals de referentiekoers van de Europese Centrale Bank op de laatste werkdag van de maand, en gebruik die elke maand. Dan kan je accountant het later volgen.
Hoe voer je de herwaardering uit?
- Werk de wisselkoers bij naar de koers van de balansdatum.
- Ga naar Financieel > Analyse en resultaten > Valuta > Herwaardering.
- Filter op de verwerkte boekingen die je wilt herwaarderen, bijvoorbeeld alle openstaande posten in USD tot en met 31 december.
- Selecteer de boekingen.
- Klik op Verwerken.
De boekingen die Exact Online zo maakt, krijgen de status Verwerkt. Je kunt ze niet bewerken of verwijderen. Klopt er iets niet, dan voer je een nieuwe herwaardering voor die boeking uit.
Rekenvoorbeeld met een dollarfactuur
Je bv factureert op 15 november 2026 een Amerikaanse klant USD 10.000,00. De koers die dag is 1 EUR = 1,16 USD. Op 31 december is de koers 1 EUR = 1,10 USD, de klant betaalt op 20 januari 2027 tegen 1 EUR = 1,12 USD.
| Moment | Koers | Waarde in euro | Koersresultaat |
|---|---|---|---|
| Factuur 15 november | 1,16 | € 8.620,69 | |
| Herwaardering 31 december | 1,10 | € 9.090,91 | € 470,22 winst, ongerealiseerd |
| Betaling 20 januari | 1,12 | € 8.928,57 | € 162,34 verlies, gerealiseerd |
| Totaal | € 307,88 winst |
Per 31 december boek je D 1300 Debiteuren € 470,22 en C 8950 Koersverschillen € 470,22. Je resultaat over 2026 bevat dan de koerswinst die op de balansdatum bestond. Bij de betaling in januari letter je de post af en kies je bij Verschil de optie Koersverschil. Er gaat € 162,34 naar de rekening Koersverschil, omdat je ten opzichte van de koers op 31 december minder ontvangt. Over de hele looptijd heb je € 307,88 verdiend, precies het verschil tussen € 8.928,57 en € 8.620,69.
Met een dollarbankrekening werkt het hetzelfde. Staat er USD 25.000,00 op de rekening en daalt de dollar, dan laat de herwaardering het verlies in de maand zelf zien in plaats van pas bij de volgende omzetting naar euro's.
Maandelijks of alleen aan het eind van het jaar?
Voor de jaarrekening is de balansdatum genoeg. Wie maandrapportages maakt, herwaardeert beter elke maand. Bij een paar procent koersbeweging op een grote vordering in dollars scheelt dat in de managementrapportage al snel meer dan de marge van een maand. Zet de herwaardering daarom als vaste stap in je maandafsluiting in Exact Online, na het afletteren van de bank en voor de rapportage.
Werk je met meerdere administraties in verschillende valuta, dan komen koersverschillen ook terug in de consolidatie en in leningen tussen groepsmaatschappijen. Zie consolidatie in Exact Online en intercompany doorbelasten en leningen boeken.
Wat doen de agents van Thred met vreemde valuta?
The Bookkeeper houdt je boekhouding bij. Facturen en bankregels in vreemde valuta worden in Exact Online in de juiste valuta en het juiste dagboek geboekt. Betalingen worden afgeletterd, en een verschil door de koers gaat naar Koersverschil, niet naar Betalingsverschil.
The Accountant neemt de herwaardering mee in de maand- en jaarafsluiting. Hij legt de koers van de balansdatum vast, laat per valuta zien welke posten openstaan en wat het effect is, en zet de herwaardering klaar zodat jij goedkeurt. The Treasurer beheert je liquiditeit en ziet hoeveel van je cash en vorderingen in vreemde valuta staat. The Analyst volgt resultaten en afwijkingen en legt uit welk deel van het resultaat uit koersen komt en welk deel uit de operatie.
Lees meer over Thred op Exact Online.
Veelgestelde vragen
Hoe herwaardeer je vreemde valuta in Exact Online?
Werk de wisselkoers bij naar de koers van de balansdatum, ga naar Financieel > Analyse en resultaten > Valuta > Herwaardering, filter op de boekingen die je wilt herwaarderen, selecteer ze en klik op Verwerken.
Hoe voeg je een valuta toe in Exact Online?
Ga naar Financieel > Analyse en resultaten > Valuta > Wisselkoersen, klik op Nieuw, kies de valuta en vul de koers in als 1 EUR = x vreemde valuta. Zet daarna in je dagboeken onder Valuta de optie Variabele: Valuta aan.
Waarom kan ik een herwaardering in Exact Online niet verwijderen?
Automatisch gemaakte herwaarderingsboekingen krijgen de status Verwerkt en zijn daarom niet te bewerken of te verwijderen. Wil je iets aanpassen, dan voer je een nieuwe herwaardering voor die boeking uit.
Wat is het verschil tussen een gerealiseerd en een ongerealiseerd koersverschil?
Een gerealiseerd koersverschil ontstaat bij de betaling, als de koers anders is dan op de factuurdatum. Een ongerealiseerd koersverschil ontstaat op de balansdatum voor posten die nog openstaan, en boek je met een herwaardering.
Op welke grootboekrekening komen koersverschillen in Exact Online?
Op de rekening die in de administratie-instellingen bij Koersverschil is gekoppeld. Voor een herwaardering moet die rekening van het type Winst & Verlies zijn.
Hoe vaak moet je valuta herwaarderen?
Minstens op de balansdatum voor de jaarrekening. Maak je maandrapportages, herwaardeer dan elke maand, zodat koersresultaten in de maand zelf zichtbaar zijn.
Bronnen
- Exact Online, Herwaarderingen
- Exact Online, Wisselkoersen aanmaken
- Exact Online, Valuta bewerken
- Exact Online, Vreemde valuta in een dagboek inschakelen
- Exact Online, Transacties handmatig boeken in bankboeken
- Exact Online, Koppelingen met grootboekrekeningen, tabblad Financieel
Lees verder
- Koersverschil
- Maandafsluiting in Exact Online: stappenplan
- Consolidatie in Exact Online: meerdere administraties, intercompany en een geconsolideerd cijfer
- Intercompany kosten doorbelasten en een lening boeken: journaalposten, rente en btw
- Afletteren
Waar Thred helpt
Finance-agents boven op je bestaande boekhoudpakket. Jij bepaalt de regels, keurt het werk goed en pakt de uitzonderingen op. Geen migratie.
