Thred

Overlopende posten boeken: voorbeeld en automatiseren

Manoj Tutika · Gepubliceerd 16 november 2026 · Laatst gecontroleerd 16 november 2026

Werk je hier zelf aan? Praat met Mark, onze medeoprichter. We lossen het graag samen met je op.

Plan een demo

Wat zijn overlopende posten?

Overlopende posten zorgen dat kosten en opbrengsten in de periode vallen waar ze bij horen. Een jaarpremie voor de verzekering die je in januari betaalt, hoort voor een twaalfde bij elke maand. Een energierekening over december die pas in februari binnenkomt, hoort bij december. De wet vraagt dat voor de jaarrekening, en wie op maandcijfers stuurt, heeft het ook per maand nodig.

Meer over het begrip lees je bij overlopende posten. Er zijn vier soorten. Twee staan aan de actiefzijde van de balans, twee aan de passiefzijde.

De vier soorten overlopende posten
SoortBalanszijdeVoorbeeld
Vooruitbetaalde kostenOverlopend actiefJaarpremie verzekering betaald in januari
Nog te ontvangen bedragenOverlopend actiefBonus van een leverancier over dit kwartaal, gefactureerd in het volgende
Nog te betalen kostenOverlopend passiefAccountantskosten of energie waarvoor de factuur nog niet binnen is
Vooruit ontvangen of gefactureerde omzetOverlopend passiefEen jaarlicentie die je klant in één keer vooruit betaalt

Hoe boek je vooruitbetaalde kosten?

Je betaalt op 2 januari een verzekeringspremie van € 4.280,00 voor het hele jaar. Zonder toerekening staat het hele bedrag als kosten in januari, en elf maanden geen verzekeringskosten.

  1. Boek de betaling op de balansrekening vooruitbetaalde kosten. Debet vooruitbetaalde kosten € 4.280,00, credit bank € 4.280,00.
  2. Laat elke maand een twaalfde vrijvallen naar de kosten. Debet verzekeringen € 356,67, credit vooruitbetaalde kosten € 356,67.
  3. Na twaalf maanden staat de balansrekening op nul. De laatste maand boek je € 356,63, zodat de afronding uitkomt.

Hoe boek je nog te betalen kosten?

Het is eind maart en de factuur van je accountant voor het eerste kwartaal komt pas in mei. Je verwacht € 2.400,00 exclusief btw.

  1. Boek op 31 maart een memoriaalpost. Debet accountantskosten € 2.400,00, credit nog te betalen kosten € 2.400,00.
  2. Draai de post op 1 april terug. Debet nog te betalen kosten € 2.400,00, credit accountantskosten € 2.400,00.
  3. Boek de factuur in mei gewoon als inkoopfactuur. Is die € 2.550,00, dan komt het verschil van € 150,00 in mei terecht. Is het verschil materieel, verwerk het dan in de periode waar het bij hoort.

De btw neem je niet mee in de overlopende post. Die volgt de factuur, want je kunt btw pas aftrekken als je de factuur hebt.

Hoe boek je vooruit ontvangen omzet?

Een klant betaalt op 1 oktober € 12.000,00 exclusief btw voor een softwarelicentie van twaalf maanden. Je factureert in één keer.

  1. Boek de verkoopfactuur op de balansrekening vooruit gefactureerde omzet in plaats van op omzet. Credit vooruit gefactureerde omzet € 12.000,00.
  2. Laat elke maand € 1.000,00 vrijvallen naar de omzet. Debet vooruit gefactureerde omzet € 1.000,00, credit omzet € 1.000,00.
  3. Op 31 december staat er nog € 9.000,00 op de balans als schuld aan de klant, in de vorm van prestaties die je nog moet leveren.

Hoe boek je overlopende posten in Exact Online?

In Exact Online boek je overlopende posten via het memoriaaldagboek in het menu Financieel. Zet voor elke soort een eigen balansrekening in je rekeningschema, zodat je per rekening kunt specificeren wat erop staat. Gebruik in de omschrijving de periode en de bron, bijvoorbeeld “NTB accountant Q1 2026”. Bij de maandafsluiting in Exact Online controleer je daarna of het saldo per overlopende rekening aansluit op je specificatie.

Welke fouten zie je vaak?

  • Geen terugboeking. De nog te betalen kosten blijven staan, de factuur komt erbij, en de kosten staan dubbel in de winst-en-verliesrekening.
  • Btw in de overlopende post. Daarmee trek je btw af over een factuur die je nog niet hebt.
  • Geen specificatie. Een saldo van € 18.400,00 op nog te betalen kosten zonder lijst eronder is bij de jaarafsluiting niet te controleren.
  • Alles toerekenen. Een abonnement van € 39 per maand hoeft niet te worden toegerekend. Een materialiteitsgrens houdt het werk beheersbaar.

Hoe automatiseer je overlopende posten?

Het meeste werk is voorspelbaar. Huur, verzekeringen, leasecontracten, softwarelicenties en abonnementen lopen volgens een schema dat je één keer vastlegt. Nog te ontvangen facturen zijn lastiger, maar ook die volgen vaak een patroon: de energierekening, de accountant, de loonkosten van de laatste week.

  1. Maak een lijst van alle terugkerende posten met bedrag, looptijd en grootboekrekening.
  2. Laat de vrijval per maand automatisch boeken en de terugboeking op de eerste dag van de volgende periode.
  3. Vergelijk aan het eind van de maand de verwachte facturen met wat er binnen is, en boek voor het verschil een schatting.
  4. Controleer elk kwartaal of de specificatie per overlopende rekening nog klopt.

Wat doen de agents van Thred met overlopende posten?

The Accountant van Thred zet de overlopende posten per administratie klaar. Hij herkent in de inkoopfacturen welke kosten over meerdere periodes lopen, zoals een jaarpremie of een licentie, en stelt de verdeling voor. Hij vergelijkt de facturen die je normaal elke maand krijgt met wat er binnen is, en stelt voor ontbrekende facturen een schatting voor op basis van eerdere maanden. De terugboeking staat automatisch klaar. Elke boeking verschijnt eerst als voorstel met de berekening erbij, tenzij je hebt ingesteld dat terugkerende posten zonder vraag mogen. In Exact Online boekt Thred ze direct als memoriaalboeking. Jij beslist over de schattingen en de grens, de agent doet de rest. Zo hoort de toerekening bij de maandafsluiting niet meer bij het werk van dag drie.

Veelgestelde vragen

Wat zijn overlopende posten?

Overlopende posten zijn balansposten die zorgen dat kosten en opbrengsten in de periode vallen waar ze bij horen, los van het moment van betalen of factureren. Je hebt overlopende activa, zoals vooruitbetaalde kosten, en overlopende passiva, zoals nog te betalen kosten en vooruit ontvangen omzet.

Wat is het verschil tussen overlopende posten en transitorische posten?

Er is geen verschil. Transitorische posten is de oudere term, overlopende activa en overlopende passiva zijn de termen die de wet en de jaarrekening gebruiken.

Welke grootboekrekeningen gebruik je voor overlopende posten?

Gangbaar zijn vooruitbetaalde kosten, nog te ontvangen bedragen, nog te ontvangen facturen of nog te betalen kosten, en vooruit gefactureerde omzet. De nummering verschilt per rekeningschema. In veel Nederlandse schema's staan ze in de reeks van de overige vorderingen en overige schulden.

Moet je overlopende posten elke maand boeken?

Voor een jaarrekening is toerekening aan het boekjaar verplicht. Per maand is het een keuze, maar zonder maandelijkse toerekening is je maandrapportage onbetrouwbaar. Leg een materialiteitsgrens vast, bijvoorbeeld € 500, en reken alleen posten daarboven toe.

Hoe draai je een overlopende post terug?

In de eerste dag van de volgende periode boek je dezelfde memoriaalpost omgekeerd. Komt dan de echte factuur binnen, dan valt die tegen de terugboeking weg en blijft per saldo alleen een eventueel verschil over. Bij vooruitbetaalde kosten valt elke maand een deel vrij naar de kosten.

Kun je overlopende posten automatiseren?

Ja, voor het grootste deel. Terugkerende posten zoals huur, verzekeringen en softwareabonnementen volgen een vast schema. Een agent kan ze klaarzetten, boeken en terugdraaien, en bij nog te ontvangen facturen een schatting voorstellen op basis van eerdere maanden.

Bronnen

  1. Burgerlijk Wetboek Boek 2, Titel 9 (jaarrekening)
  2. MKB Servicedesk, hoe maak ik een balans
  3. Exact Online, helpcentrum

Lees verder

Waar Thred helpt

Thred Layer

Finance-agents boven op je bestaande boekhoudpakket. Jij bepaalt de regels, keurt het werk goed en pakt de uitzonderingen op. Geen migratie.

Finance, geregeld.

Plan een demo, of laat je nummer achter en we bellen je terug.

Plan een demo