Opgaaf ICP in Exact Online: instellen, aanmaken en aansluiten op vak 3b
Manoj Tutika · Gepubliceerd 17 november 2026 · Laatst gecontroleerd 17 november 2026
Werk je hier zelf aan? Praat met Mark, onze medeoprichter. We lossen het graag samen met je op.
Wat is de opgaaf ICP?
In de opgaaf ICP meld je per afnemer wat je zonder Nederlandse btw hebt geleverd aan ondernemers in andere EU-landen. Volgens de Belastingdienst is de opgaaf een specificatie van rubriek 3b van je btw-aangifte. Het totaal moet dus gelijk zijn aan wat je over dezelfde periode in 3b invult.
Je doet de opgaaf als je intracommunautaire leveringen of diensten verricht, eigen goederen naar een ander EU-land overbrengt of voorraad op afroep overbrengt. Heb je in een tijdvak niets geleverd, dan hoeft het niet. Leveringen geef je aan in het tijdvak van de factuurdatum, diensten in het tijdvak waarin je ze hebt verricht.
Per maand of per kwartaal?
| Situatie | Tijdvak |
|---|---|
| Goederen, niet meer dan € 50.000 per kwartaal, ook in de vier kwartalen ervoor | Per kwartaal mag |
| Goederen, meer dan € 50.000 in een kwartaal | Per maand verplicht |
| Drempel overschreden in de eerste maand van het kwartaal | Drie maandopgaven over dat kwartaal |
| Drempel overschreden in de tweede maand | Een opgaaf over de eerste twee maanden en een over de derde |
| Drempel overschreden in de derde maand | Een opgaaf over het hele kwartaal, daarna per maand |
| Alleen diensten | De drempel van € 50.000 geldt niet voor diensten |
| Per jaar | Alleen met een vergunning |
Terug naar per kwartaal kan pas als je vier kwartalen achter elkaar onder de drempel blijft.
Wat moet er in Exact Online kloppen?
Exact neemt een verkooptransactie alleen op in de opgaaf als aan drie voorwaarden is voldaan.
- De btw-code staat op de opgaaf ICP. Open de code onder Administratienaam > Stamgegevens > Belasting > Btw-codes en kies bij Opgaaf ICP voor Listing goederen, Listing diensten of ABC-transactie. Hoe je codes inricht, staat in btw-codes in Exact Online.
- De klant heeft een EU-landcode die niet NL is.
- De klant heeft een btw-nummer. Controleer het nummer bij nieuwe klanten in de Europese VIES-database.
Hoe maak je de opgaaf aan, stap voor stap?
- Ga naar Financieel > Belasting > Aangiften > Opgaaf ICP en klik op Nieuw.
- Kies het jaar en de periode.
- Kies bij Transacties of Exact de boekingen ophaalt op basis van definitieve btw-aangiften, op datum of op periode. Doe je de opgaaf ICP vaker dan de btw-aangifte, bijvoorbeeld per maand tegenover een kwartaalaangifte, zet dan de optie btw-aangiften uit. Anders mis je boekingen.
- Vink Na boeken aan als je onverwerkte boekingen wilt meenemen in je controle. Voor het definitief maken moeten alle boekingen verwerkt zijn.
- Klik op Start. Exact toont per klant het land, het btw-nummer en het bedrag.
- Controleer de opgaaf en klik op Aangifte definitief maken en daarna op Bevestigen.
Na het definitief maken kun je niets meer wijzigen. Afhankelijk van je instellingen gaat de opgaaf automatisch naar de Belastingdienst. Accountants beheren de opgaven van al hun klanten onder Accountancy > Proces > Belasting en aangiften > Opgaaf ICP.
Hoe sluit je de opgaaf aan op vak 3b?
Een groothandel in tuinmeubelen levert in het derde kwartaal van 2026 aan drie zakelijke klanten in andere EU-landen.
| Klant | Land | Soort | Bedrag |
|---|---|---|---|
| Gartenhaus GmbH | DE | Goederen | € 38.200 |
| Jardin Pro SPRL | BE | Goederen | € 23.200 |
| Studio Verde SRL | IT | Diensten | € 4.600 |
| Totaal | € 66.000 |
Vak 3b van de btw-aangifte over het kwartaal moet dus ook € 66.000 zijn. De goederenleveringen samen zijn € 61.400, boven de € 50.000. De drempel werd in september overschreden, de derde maand. Het bedrijf doet daarom één opgaaf over het hele kwartaal en vanaf oktober per maand.
Wijkt 3b af van het totaal van de opgaaf, kijk dan eerst naar EU-klanten zonder btw-nummer, naar boekingen met een 0%-code die niet op ICP staat en naar onverwerkte boekingen.
Wat gaat er vaak mis?
- Een creditnota over een eerdere levering. Volgens de Belastingdienst neem je de creditnota op in de opgaaf over de periode waarin je haar uitreikt, als negatief bedrag. Dat geldt ook voor 3b.
- Verwarring over vak 3a. In de opgaaf ICP heet het vak met intracommunautaire leveringen 3a. In de btw-aangifte is 3a de uitvoer buiten de EU. Exact wijst daar zelf op.
- Een ongeldig btw-nummer. Zonder geldig btw-nummer van de afnemer geldt het 0%-tarief niet; dan reken je Nederlandse btw. Controleer nummers bij het aanmaken van de relatie.
- Diensten die in het land van de afnemer vrijgesteld zijn. Die neem je volgens de Belastingdienst niet op.
- Particulieren in andere EU-landen. Daarvoor geldt de OSS-regeling, niet de opgaaf ICP.
Wat een AI-agent hier van je overneemt
Het definitief maken en verzenden blijft een handeling in Exact. Het voorwerk is waar de tijd in zit. De agent van Thred kan in je Exact Online-administratie nagaan welke EU-klanten geen of een afwijkend btw-nummer hebben, welke verkoopboekingen aan EU-klanten een binnenlandse code hebben en of het totaal van de ICP-boekingen aansluit op 3b. De afwijkingen krijg je als lijst met de boekingen erbij, vóór je op Definitief maken klikt. Hoe je de btw-aangifte zelf doet, staat in btw-aangifte in Exact Online.
Veelgestelde vragen
Waar maak ik de opgaaf ICP in Exact Online?
Via Financieel > Belasting > Aangiften > Opgaaf ICP. Klik op Nieuw, kies jaar en periode, klik op Start en maak de opgaaf na controle definitief.
Waarom staat een levering niet op mijn opgaaf ICP?
Controleer drie dingen. De btw-code moet op Listing goederen, Listing diensten of ABC-transactie staan, de klant moet een EU-landcode hebben die niet NL is, en de klant moet een btw-nummer hebben. Daarnaast moet de boeking verwerkt zijn.
Moet ik de opgaaf ICP per maand doen?
Per maand is verplicht als je in een kwartaal meer dan € 50.000 aan goederen aan EU-ondernemers levert. Daaronder mag je per kwartaal. Voor diensten geldt die drempel niet.
Moet het totaal van de opgaaf ICP gelijk zijn aan vak 3b?
Ja. De opgaaf is volgens de Belastingdienst een specificatie van rubriek 3b van de btw-aangifte over dezelfde periode.
Kan ik een definitieve opgaaf ICP in Exact Online nog wijzigen?
Nee. Na het definitief maken is de opgaaf vergrendeld. Een correctie, bijvoorbeeld door een creditnota, neem je op in de opgaaf over de periode waarin je de creditnota uitreikt.
Bronnen
- Exact Support, Opgaaf ICP (gecontroleerd 17 november 2026)
- Exact Support, Problemen met ontbrekende of onjuiste gegevens in btw-aangiftevakken oplossen (gecontroleerd 17 november 2026)
- Belastingdienst, opgaaf intracommunautaire prestaties (ICP)
- Belastingdienst, tijdvak opgaaf ICP
- Belastingdienst, uw klant accepteert de goederen niet
- Thred Layer, AI-agents op je bestaande boekhoudpakket
Lees verder
- ICP-opgaaf
- Btw-aangifte in Exact Online: instellen, indienen en corrigeren met suppletie
- Btw-codes in Exact Online: aanmaken, koppelen aan aangiftevakken en tarieven wijzigen
- Btw-aangifte controleren voor je indient: checklist met aansluitingen per rubriek
Waar Thred helpt
Finance-agents boven op je bestaande boekhoudpakket. Jij bepaalt de regels, keurt het werk goed en pakt de uitzonderingen op. Geen migratie.
